How To Live On Earth (single episode met Rob)

00:00:00: Welkom bij Het Viergen Geluid.

00:00:02: De podcast voor een plantaardige toekomst.

00:00:06: Wat eten we vandaag?

00:00:08: is het zo moeilijk als het lijkt.

00:00:10: Goddelzomb en geniet van de rij.

00:00:18: Welkom, bij HetViergen geluid!

00:00:21: Deze episode is een reactie op de voorgehaande episode.

00:00:26: Ik begrijp het niet.

00:00:28: Dit is ook direct een review van een dooku die ik onlangs heb gezien.

00:00:34: Er zijn van die momenten dus waarop je iets ziet en je denkt, ik begrijp het niet.

00:00:40: Dat was ongeveer het gevoel waarmee ik dus een tijdje geleden in mijn aflevering... ...ik begrijpt het niet, begon!

00:00:47: Ik keek om me heen naar de wereld, na het klimaat, na de dieren De bosn die verdwijnen, na soorten die verdwijnen En naar mensen die weten wat er gebeurt.

00:00:58: En vervolgens dan toch doorgaan alsof er niets aan de hand is.

00:01:05: naar hoe wij met dieren omgaan, hoe we dieren kunnen lief hebben en tegelijkertijd dus ook kunnen eten.

00:01:13: En of gebruiken Hoe we kunnen zeggen dat we van de natuur houden in vervolgens bos en kappen om dieren te voeren.

00:01:23: Hoe we weten dat onze manier van het leven enorme gevolgen heeft maar ondertussen toch gewoon doorgaan.

00:01:32: En misschien was men een grootste frustratie dan wel dit Dat we het eigenlijk allemaal wel weten.

00:01:38: Niet alles, zeker niet alles en niet precies maar wel genoeg.

00:01:43: Genoeg om te weten dat er iets fundamenteel... ...niet klopt.

00:01:50: En toen zag ik dus deze docu Hau To Live On Earth Een filmp van Freddy De Vaz gepresenteerd door Benedict Cumberbatch naakteur.

00:02:03: En terwijl ik keek gebeurde iets wat ik Niet helemaal hard verwacht, want deze documentaire kwam niet opnieuw vertellen hoe slecht het gaat.

00:02:13: Hij kwam nie opnieuw vertellen dat we nog zoveel jaren hadden of vertellen hoeveel graden de aarde warmer wordt en ik kwam ook niet op Nieuw vertelen hoe veel soorten er verdwijnen.

00:02:25: Hij stelde eigenlijk een hele andere vraag.

00:02:29: En niet te vragen hoe zijn we hier dan toch in Gosnaam terechtgekomen?

00:02:33: maar... Hoe kunnen we hier?

00:02:36: leven, op aarde.

00:02:39: Niet op een andere planeet of niet ergens in de toekomst wanneer we eindelijk alles hebben opgelost maar gewoon hierop aarde en deze prachtige kwetsbare planeet waarop we toevallig allemaal terecht zijn gekomen.

00:02:54: En misschien is dat wel de interessante vraag die je kunt stellen want eigenlijk doen we alsof de aarde een probleem is dat wij moeten oplossen.

00:03:04: Alsof de ade gerepareerd moet wonen als of de planeerd kapot gaat en wij, haar moeten redden.

00:03:12: Maar misschien zit daar ook wel een denkvoud?

00:03:16: De aarde heeft ons niet nodig om gerecht te worden.

00:03:20: De aarder is hier namelijk al miljarden jaren.

00:03:23: ze heeft ijstijnen meegemaakt wilken aan een meteoriet in uitstervingen.

00:03:28: Klimaatverandering waar we onnodelijk iets bij voor kunnen stellen... ...de aarde die komt er wel.

00:03:34: De vraag is alleen komen wij er ook nog.

00:03:39: En misschien moeten we daarom de vraag anders gaan stellen, niet hoe redden wij de aarde maar hoe leren wij op aarde te leven?

00:03:51: En dit is waar How To Live On Earth over gaat!

00:03:56: De film neemt je mee over de wereld naar mensen die op allerlei manieren proberen om niet tegen de natuur in te werken, maar juist met de natuur.

00:04:06: We zien steden bossen, boeren, wetenschappers.

00:04:10: Inheemse kennis, nieuwe voedsel, technologie, biodiversiteit en zelf iets wat misschien op het eerste gezicht helemaal niets met klimaat of milieu te maken heeft onze eigen gezondheid.

00:04:25: want één van de dingen die mij tijdens deze film geraakte was het idee dat natuur niet alleen iets is wat buiten ons staat.

00:04:34: wij zijn er namelijk gewoon onderdeel van.

00:04:38: Klinkt misschien als een enorme open deur, maar als je er werkelijk even over nadenkt... ...is het misschien wel één van de meest vergeten feiten van ons bestaan.

00:04:48: Wij zijn natuur!

00:04:52: Ons lichaam bestaat uit hetzelfde materiaal als de rest van de levende wereld.

00:04:56: We ademen lucht in die door planten en boven wordt beinvloed.

00:04:59: We drinken water daardoor ecosystemen wordt vastgehouden, gefilterd en verplaatst Eten voedsel dat afhankelijk is van bodem, water, zonlicht, planten, insecten en tallozen.

00:05:11: Andere organismen.

00:05:13: En toch hebben we een wereld gebouwd waarin we onszelf steeds meer buiten het systeem gaan plaatsen.

00:05:21: We noemen iets natuur wanneer het niet door ons gemaakt is.

00:05:26: Een bos, een griffier, een weiland, een vogel, ons vlinder.

00:05:29: maar waar zijn wij dan?

00:05:31: als of wij iets anders zijn, alsof wij bovendaties neemt aan.

00:05:36: en misschien is dat wel precies waar een deel van het probleem begint.

00:05:42: De documentaire laat vervolgens allerlei voorbeelden zien van mensen die proberen om die verbinding opnieuw te maken.

00:05:50: Neem Singapore, een enorme stad beton, wolkenkrabbersverkeer, mensen.

00:05:55: en toch probeert men daar natuur onderdeel te maken van de stad.

00:06:01: Niet alleen een parkje hier en daar, maar groen verweven met de manier waarop de stad wordt ontworpen.

00:06:08: En dat vond ik interessant want het laat zien dat natuur- en menselijk ontwikkeling niet per definitie tegen overal elkaar hoeft te staan.

00:06:18: We doen namelijk vaak als we moeten kiezen ofwel economische ontwikkeling ofwel natuur ofwel woningen of groen voedselproductie of biodiversiteit.

00:06:31: Maar misschien is dat een verkeerde manier van denken, misschien moeten we ons juist afvragen.

00:06:37: Hoe kunnen wij het zo organiseren... ...dat het ene het andere niet vernietigt?

00:06:45: En dat is eigenlijk de rode draad van deze hele documentaire.

00:06:49: Niet terug naar het verleden en niet doen alsof we met z'n allen weer in een heukje moeten gaan wonen.

00:06:54: Niet technologie afwijzen en niet vooruitgang afwijzing maar kijken of we van onze intelligentie uiteindelijk kunnen gebruiken om onderdeel te worden... van het systeem waarvan we namelijk allemaal afhankelijk zijn.

00:07:09: En dat klinkt prachtig, maar je begon bij mij ook iets anders te gebeuren.

00:07:13: Want ik merk er dat ik tijdens het kijken enthousiast werd en tegelijk ook kritischer want ja mooie voorbeelden zijn.

00:07:23: prachtige groene stad is natuurlijk mooi generatieve boerderij is prachtigt nieuwe eiwitten zijn zeker interessant Natuurtherapie is interessant en biodiversiteitprojecten zijn zeer hoopgevend.

00:07:38: Maar dan komt ook vanzelf die andere vraag, hoe groot kunnen we dit maken?

00:07:46: Want het is één ding om te laten zien dat ergens boer het anders doet of dat een stad ergens groenere keuzes maakt.

00:07:54: Het is iets anders om een hele wereldbevolking anders te laten eten wonen produceren transporteren en consumeren.

00:08:04: En daar wordt het ook ingewikkeld, en juist daar vond ik de documentaire soms wat aan de makkelijke kant niet omdat er voorbeelden niet kloppen maar omdat hoop soms gevallen kan worden als je haar verwaard met een oplossing.

00:08:19: Hoop is geen oplossing, hoop is het begin van de bereidheid om naar een oplozing te zoeken.

00:08:26: en dat verschil vind ik persoonlijk belangrijk Want ik wil niet naar een documentaire kijken die mij een prettig gevoel geeft, om vervolgens mijn leven weer gewoon voor te zetten.

00:08:38: Dan hebben we misschien alleen maar een mooi film gekregen en dat zou jammer zijn.

00:08:43: Want wat deze film eigenlijk doet is iets anders.

00:08:46: Hij probeert onze verbinding te veranderen, hij probeert ons te laden zien... Het kan ook gewoon anders!

00:08:53: En dat is misschien veel belangrijker dan het lijkt.

00:08:58: Want voordat mensen iets veranderden moeten ze zich meestal eerst kunnen voorstellen dat het anders kan.

00:09:06: Je kunt iemand voorstellen, dat een andere wereld mogelijk is maar als die persoon zich daar zelf niet bij kan voorstellen blijft verandering gewoon abstract en daarom vind ik de hoop van deze film wel degelijk waardevol niet zozeer als geruststelling maar als uitnodiging.

00:09:27: er is nog een onderwerp waar ik natuurlijk niet omheen kan voedsel.

00:09:33: Uiteindelijk komt iedere discussie over klimaat, natuur en biodiversiteit ergens uit bij de vraag.

00:09:40: Maar wat gaan we dan eten?

00:09:42: De film laat zien hoeveel druk onze voedselproductie op de aarde legt.

00:09:48: En dan komen de bekende vragen Hoe voeden we miljarden mensen?

00:09:54: Hoe gebruiken we minder land?

00:09:57: Hoe beperken we ons impact?

00:10:01: Hoe kunnen we voldoenden eiwitten produceren?

00:10:04: En daarin laten documentaire verschillende mogelijke antwoorden zien.

00:10:08: Nieuwe vormen van eiwiet, misceleem, eiwinnen geproduceerd door micro-organismen, nieuwe landbouwmethoden, regeneratieve landboe, technologie en dat ben ik erg blij mee.

00:10:22: En tegelijkertijd dacht ik ook want het ontbreekt wel iets of misschien beter gezegd er ontbrekt voor mij één laag Want wanneer we praten hoef voedselproductie, praten we vaak over land, over water, uitstoot, efficiëntie, over productie, economie.

00:10:44: Maar we vergeten soms het wezen zelf dat op ons bord ligt... een dier.

00:10:51: Een individu, een wezen dat kan voelen, pijn kan ervaren, dat angst kan erverharen en plezier kan ervaren.

00:10:58: En dat de leven heeft dat voor dat dier zelf betekenis heeft dat voor de dier zelfs het enige is, wat de dieren heeft.

00:11:08: En daar ligt voor mij een belangrijk verschil.

00:11:12: Want zelfs als we morgen een manier zonder vinden om vlees te produceren zonder klimaatimpact, zo van mij die vraag nog steeds bestaan.

00:11:21: Waarom zouden we een dier gebruiken als wij het niet hoeven te gebruiken?

00:11:27: Het is een heel andere vraag, dat is een morele vraag.

00:11:30: En niet alleen maar een milieuvraag.

00:11:34: En misschien is dat wel een van de punten waarop ik zelf anders naar de toekomst ben gaan kijken.

00:11:39: We praten wel vaak over hoe we de planeet kunnen redden, maar misschien moeten we ook vragen wat voor soort mensen willen we dan nu zijn?

00:11:48: Een mens die alleen probeert zijn eigen voor te staan veilig te stellen?

00:11:52: of een mens die probeert dat andere leefende wezen niet alleen waarde hebben?

00:11:57: en wanneer ze nuttig voor ons zijn... ...en dan komt de natuur weer terug.

00:12:02: Want een van de mooiste delen van de mode documentaire gaat over iets heel invouders eigenlijk.

00:12:08: Het bos, in Zuid-Korea zien we hoe mensen er natuur gebruiken om tot rust te komen.

00:12:14: Bosbaden, genren yok en ik gek op heb het er wel eens over gehad wandelen, ademen.

00:12:22: niet bijzonders eigenlijk.

00:12:24: En misschien juist daarom wel zo bijzonder want wij hebben uiteindelijk een wereld gemaakt waarin we voortdure bezig zijn Met schermen, met telefoons, met mails, met werk, deadlines meldigen, prikkels geluid noem het me op.

00:12:40: Je kent het allemaal ongetwijfeld.

00:12:43: en dan stappen we een bos in.

00:12:47: En gebeurt er bijna niets.

00:12:50: Een vogel die zingt, een blad dat beweegt wind die door de bomen gaat je hoort zelf insecten als je oplet en ineens hoef je helemaal niets.

00:13:02: En misschien is dat wel één van de redenen waarom natuur zo belangrijk is, niet alleen maar om dat bomen zuurstof te produceren en niet omdat bossen CO² op slaan.

00:13:13: Niet alleen maar omdat biodiversiteit zo belangrijk zijn, maar omdat natuur ons er aan herinnert dat het leven niet voortdurend hoeft te producereren.

00:13:24: Dat niet alles efficiënt hoefde zijn, niet alle een doel hoefden hebben en een boom.

00:13:31: nergens naartoe, een vlinder hoeft geen vergadering te halen.

00:13:35: Een rivier heeft helemaal geen agenda en misschien kunnen wij daar iets van leren.

00:13:43: En terwijl ik dat allemaal zag dacht ik steeds vaker aan mijn eigen leven, een invulling daarvan, aan de plek waar wij straks wonen, aan onze tuin in Frankrijk, aan die oude boom, aan het water, aan Aan wat wij daar straks misschien allemaal wel willen laatend groeien en aanleggen een moestuin, fruitbomen, kruiden, bloemen.

00:14:12: Een plek waar insecten welkom zijn, een plek waar vogels voedsel vinden... ...en een plech waar we zelf gewoon kunnen zitten.

00:14:20: En ineens voelen dat allemaal niet meer als een klein onbelangrijk stukje grond.

00:14:26: Het is natuurlijk maar een klein stukjegrond.

00:14:30: De wereld verandert er niet door.

00:14:32: De klimaatcrisis is niet opgelost omdat ik een paar fruitbomen plant.

00:14:37: Een insectenhotel gaat de biodiversiteitscrisise niet oplossen, maar misschien... Is dat ook niet de juiste manier om mij naar te kijken?

00:14:45: Misschien is de vraag niet.

00:14:47: Kan ik in mijn eentje de wereld veranderen?

00:14:50: Want daarop is het antwoord nee.

00:14:53: De vraag is welke wereld wil ik zelf helpen maken?

00:14:59: en dat kan iedereen beantwoorden niet iedereen.

00:15:04: Op dezelfde manier niet iedereen met dezelfden mogelijkheden, maar wel op een bepaalde maniere.

00:15:11: Je kunt namelijk je tuin anders inrichten, je kunt anders eten en anders inkopen, je kan anders gaan reizen, je kun minder consumeren, je kunt het natuur beschermen, je kon je stem gebruiken, gesprekken voeren, Onze podcast ook proberen mensen te inspireren, ook los van een podcast in gesprek gaan.

00:15:37: Je kunt een bedrijf veranderen, je kunt een boer ondersteunen... ...je kunt een kind leren dat een insect geen ongedierte is.

00:15:46: Je kan iemand laten zien dat plantaardig eten niet betekent dat je iets mist.

00:15:53: Dus wat je kunt?

00:15:54: Is simpelweg anders gaan kijken!

00:15:58: En misschien begint verandering wel precies daar Niet bij een wet of mijn grote conferentie, niet bij een multinational.

00:16:07: Maar bij de manier waarop een mens naar de wereld kijkt.

00:16:10: En toch wil ik ook niet eindigen met een te gemakkelijk verhaal Want daar heb ik juist moeite mee.

00:16:20: We kunnen niet zeggen Kijk eens hoeveel mooie initiatieven er zijn Dus het komt allemaal wel goed.

00:16:28: Dat weten we niet.

00:16:31: We weten niet hoe dit verhaal eindigt.

00:17:03: Hoop betekent dus niet dat alles goed komt, hoop beteken dat we weigeren om te doen alsof het einde alvast staat.

00:17:13: En dat vind ik wel een belangrijk verschil.

00:17:16: want wanhoop bijvoorbeeld of zoals ik zei ik begrijp het niet dat gevoel dat kan net zo verlammend zijn als ontkenning.

00:17:26: Als je denkt dat er niets meer terren valt waarom zou je dan in Gos namelijk iets doen?

00:17:32: Als je denkt dat alles vanzelf wel goed komt.

00:17:35: Waarom zou je dan iets doen?

00:17:39: En tussen die twee ligt misschien wel de enige plek waar we werkelijk iets kunnen betekenen De plek, waar je zegt Ik weet niet hoe dit afloopt Maar ik wil hem niet zo maar opgeven En misschien is dat precies wat deze documentaire probeert te geven Geen garantie geen bondemiddel maar een perspectief Een andere manier om naar ons toekomst te kijken.

00:18:07: En daardoor moest ik terugdenken aan mijn vorige aflevering.

00:18:12: Ik begrijp het niet, al misschien en dat weet ik wel bijna zeker, begrijb ik nog steeds niet.

00:18:36: toch steeds verder terugdringen.

00:18:38: Ik begrijp ook nog steeds niet waarom economische groei zo vaak belangrijker lijkt te zijn dan het welzijn van de wereld waarin die economie moet bestaan.

00:18:48: en ik begrijpt nog steeds niets waarom we wachten op oplossingen ter al, terwijl er al zoveel oplossingen bestaan.

00:18:58: maar misschien is er mede door deze dook u wel iets veranderd.

00:19:04: want waar ik eerst vooral dacht Ik begrijp het niet.

00:19:08: Denk ik nu soms?

00:19:10: Misschien, heel misschien.

00:19:13: Begin ik het wel te begrijpen of snap ik in ieder geval een deeltje ervan?

00:19:17: en zeker niet omdat ik alle antwoorden heb in tegendeel maar misschien begrijb ik iets anders, misschien begin ik te begrippen dat het probleem niet alleen gaat over klimaat niet alleen over uitstoot of energie alleen over dieren.

00:19:39: Het gaat misschien veel dieper, het gaat over onze relatie met het leven zelf over hoe wij onszelf zijn gaan zien als consument, als eigenaar en gebruiker de soort die boven de rest staat terwijl we misschien helemaal niet bovende natuur staan.

00:20:00: We zitten ermiddel in en alles wat we ermee doen, doen we dus uiteindelijk ook met onszelf.

00:20:11: Misschien hoeven we daarom niet terug naar vroeger en misschien hoeven ook de moderne wereld niet af te wijzen, misschien hoeveel technologie ook niet te haten of hoe.

00:20:23: de economische ontwikkelingen in hoeven we niet te stoppen, misschien hoeven zelfs niet allemaal hetzelfde te leven.

00:20:32: maar misschien moeten we wel eindelijk volwassen genoeg worden om te begrijpen dat vrijheid zonder verantwoordelijkheid uiteindelijk geen vrijheid meer is, en dat vooruitgang zonder grenzen destructief kan worden.

00:20:49: En dat intelligentie zonder wijsheid heel gevaarlijk kan zijn.

00:20:55: Dat een soort die technisch in staat is om de hele planeet te veranderen misschien ook verantworkelijk is om te leren wanneer hij het niet moet doen vind ik zelf misschien wel de belangrijkste gedachte die ik uit deze film of documentaire haal.

00:21:14: Niet, moeten we de natuur redden maar wij moeten leren.

00:21:20: onderdeel van de natuur er zijn en misschien begint dat heel klein met een boom, een tuin, met een maaltijd of een gesprek misschien wel gewoon een wandeling met het besluit om een dier niet meer als product te zien met het besluit om een stukje land niet alleen te vragen wat dat kan opleveren, maar ook... Wat kan ik hier teruggeven?

00:21:49: Misschien is dat wel de verandering die we nodig hebben.

00:21:52: Niet alleen maar vragen, wat levert het mij op?

00:21:56: Maar soms ook, wat kan ik zelf bijdragen?

00:22:01: En als miljoenen mensen die vraag zouden stellen dan zou er misschien inderdaad iets kunnen veranderen Niet omdat één mens de wereld redt, maar omdat een andere manier van denken zich kan verspreiden.

00:22:16: Van mens na mens, tuin naar tuin, van boerderij tot boer derij of van boeren naar boer... ...van dorp tot dorp en belangrijker nog van generatie naar generatie.

00:22:27: En misschien heel misschien begint een andere toekomst wel precies zo.

00:22:33: Niet met één groot moment, maar met heel veel kleine momenten waarop iedereen besluit, ik doe het anders.

00:22:41: Dus ben ik na deze documentaire ineens heel optimistisch?

00:22:46: Nee dat weet ik niet.

00:22:48: Ik denk het niet.

00:22:49: Ben ik ervan overtuigd dat het allemaal goed komt?

00:22:53: Nee helaas ook dat niet.

00:22:56: en heb ik nu een antwoord op de vraag hoe wij op adem moeten leven?

00:23:00: Nee ook die heb ik nog niet gevonden.

00:23:03: maar misschien heb ik wel een andere vraag gekregen.

00:23:06: en misschien is dat soms gewoon ook genoeg, want misschien hoeven we niet precies te weten hoe het allemaal eindigt.

00:23:14: Misschien hoefen we alleen maar te weten welke richting we op willen.

00:23:20: Een wereld waarin natuur geen vijand is, een wereld in dieren geen grondstoffen zijn, een Wereld waar in voedsel niet ten korste hoefte gaan vanbleven en in een wereld waarin steden ruimte geven aan groen, een werel waarin kinderen weten hoe een vogel klinkt.

00:23:40: En waar we niet alleen maar hoeven te vragen hoeveel iets kosts... ...maar ook wat het kost voor alles wat leeft.

00:23:50: En misschien is dat helemaal geen naïeve dron?

00:23:54: Misschien zijn we gewoon vergeten dat we zo'n wereld ook mogen bouwen.

00:23:59: En daarom wil ik deze aflevering niet Eindigen zoals de vorige, want toen eindigde ik met... Ik begrijp het niet.

00:24:10: Vandaag wil ik iets anders zeggen, misschien begrijb ik het nog steeds niet helemaal en misschien gaat dat ook wel nooit gebeuren.

00:24:19: Misschien is de wereld daarvoor ook gewoon veelste ingewikkeld.

00:24:23: maar na het zien van deze documentaire Alles wat ik heb gelezen, naar alles waarop ik opnieuw over ben gaan nadenken en vooral na het opnieuw bekijken... ...naar de wereld om me heen.

00:24:36: Denk ik wel dat ik iets begin te zien dat de aarde niet wacht op een reddingsplan en dat er natuur niet wachten op ons.

00:24:44: En dat dieren ook niet wichten op onze volgende uitvinding en dat de toekomst niet ergens ver weg ligt.

00:24:52: Het gebeurt namelijk nu!

00:24:55: In de keuze die we maken, hoe we eten wat we kopen in hoe we bouwen en ook in hoe omgaan met andere levende wezens.

00:25:04: En misschien... Misschien begin ik het te begrijpen niet helemaal maar misschien een heel klein beetje en misschien is dat net genoeg om te beginnen want misschien is de echte vraag niet hoe redden we de aarde maar hoe willen we hier leven op deze ene planeet met elkaar.

00:25:30: Met de dieren, met de bomen, met het water en met alles wat leeft.

00:25:37: En heel misschien als we die vraag serieus genoeg gaan stellen vinden wij vanzelf een ander antwoord.

00:25:48: Misschien begin ik het toch wel te begrijpen.

00:25:52: Dankjewel voor het luisteren en tot volgende!